TUSAŞ'ın GÖKBEY Helikopteri SHGM'den Tip Sertifikası Aldı

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) tarafından geliştirilen ve üretilen T625 (GÖKBEY) tipi döner kanatlı hava aracı, tüm uygunluk testlerini başarıyla tamamlayarak Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından resmi tip sertifikası almaya hak kazandı.

16 Mart 2026 tarihinde SHGM'de düzenlenen törenle, T625 (GÖKBEY) helikopterinin 'Tip Sertifikası', Sivil Havacılık Genel Müdürü Prof. Dr. Kemal Yüksek tarafından TUSAŞ Genel Müdürü Dr. Mehmet Demiroğlu'na takdim edildi. Sertifikalandırma süreci, 23 Mart 2016'da TUSAŞ tarafından SHGM'ye yapılan başvuru ile başlamıştı.

Türkiye'nin İlk Döner Kanatlı Hava Aracı Tip Sertifikası

SHGM'nin resmi internet sitesinde yayımlanan açıklamaya göre, süreç "SHY-21 Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Yönetmeliği" ve "SHT-21 Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Talimatı" hükümleri çerçevesinde yürütüldü. EASA'nın (CS-29 Amend.3) sertifikasyon şartları doğrultusunda SHGM uzmanları tarafından doğrulama yapıldı.

Ayrıca SHGM teknik denetçileri tarafından gerçekleştirilen gözetim ve denetimler sonucunda, TUSAŞ Tasarım Organizasyonu kapsamı genişletilerek Büyük Döner Kanatlı Hava Aracı tip tasarımı imtiyazı verildi. Üretim organizasyonu kapsamında da büyük döner kanatlı hava aracı üretim kabiliyeti SHGM tarafından sertifikalandırıldı.

Yoğun Teknik Çalışmalar ve Dijital Sertifikasyon

Bu süreçte 600'ün üzerinde teknik toplantı gerçekleştirildi, 186 adet test yapıldı ve yaklaşık 18.000 uçuş test noktası tamamlandı. 800'ün üzerinde uyum dokümanı incelenip onaylandı. Ayrıca, "Hava Aracı Sertifikasyonu Uzman Desteği Sağlanması Genelgesi" kapsamında devlet üniversitelerinde görev yapan 8 akademisyen sürece doğrudan katkı sağladı.

GÖKBEY projesi, SHGM tarafından geliştirilen KDM-ERP Sertifikasyon Modülü üzerinden yürütülerek tamamlandı. Bu sistem sayesinde tüm uyum belgeleri, test sonuçları ve teknik değerlendirmeler dijital ortamda yönetildi. Süreç baştan sona kanıt bazlı olarak izlenebilir hale getirildi ve alınan tüm otorite kararları sistematik, şeffaf biçimde kayıt altına alındı.

Bu yönüyle GÖKBEY, sadece bir hava aracı sertifikasyonu değil; Türkiye'nin uçtan uca dijital sertifikasyon kabiliyeti kazandığı ilk proje oldu. Ülkemiz, sivil helikopter tasarlayıp sertifikalandırabilen ve sertifikasyon süreçlerini tamamen dijital olarak yürütebilen az sayıdaki ülkeden biri konumuna yükseldi.

Geleceğe Yönelik Planlar

İlerleyen dönemlerde GÖKBEY helikopterlerinde çeşitli modifikasyonlar yapılarak ülkemizin ihtiyaç duyduğu hava araçlarının tasarım ve üretiminin artarak devam etmesi planlanıyor. Ayrıca bu helikopterlerin alt sistemlerinin yerli firmalar tarafından tasarım ve üretimi yapılacak, böylece Türkiye'de havacılık alanında önemli bir ekosistem ve istihdam oluşturulması hedefleniyor.