Rusya, Telegram Kurucusu Pavel Durov Hakkında Terör Faaliyetleri Soruşturması Başlattı

Rus devletine bağlı Rossiyskaya Gazeta ve hükümete yakın Komsomolskaya Pravda gazeteleri, Telegram’ın kurucusu Pavel Durov hakkında "terör faaliyetlerine aracılık" suçlamasıyla ceza soruşturması açıldığını bildirdi.

FSB'nin İddiaları ve Durov’un İşbirliği Reddi

Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), Telegram’ın 2022’den itibaren 153 binden fazla suçta kullanıldığını ve bunların 33 bininin sabotaj, terör ve aşırılık yanlısı eylemlerle bağlantılı olduğunu ileri sürdü. Yetkililer, Durov’un Rusya’nın medya denetim kurumu Roskomnadzor’un 150 binden fazla yasa dışı içerik kaldırma talebine yanıt vermediğini iddia etti. Devlet basını, Durov’un Rus makamlarıyla iş birliği yapmayı reddettiğini ve “hibrit savaş koşullarında düşmana yardım etmekle” suçlandığını belirtti.

Saldırılar ve İddialar

FSB ayrıca Telegram’ın Mart 2024’te 145 kişinin hayatını kaybettiği Crocus City Hall saldırısı, milliyetçi figür Darya Dugina ve General Igor Kirillov’un öldürülmesinde kullanıldığını ileri sürdü. Bu iddialar bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.

Durov ile Kremlin Arasındaki Karmaşık İlişki

Rusya doğumlu Pavel Durov, 2014’te VK sosyal medya platformunda muhalif grupların kapatılması ve kullanıcı verilerinin paylaşılması taleplerini reddedip ülkeyi terk ederek Dubai’ye yerleşmişti. Ancak 2015-2021 arasında 50’den fazla kez Rusya’yı ziyaret ettiği gazetecilik araştırmalarıyla ortaya çıktı. Durov, Rusya’nın Telegram’a yönelik kısıtlamalarını eleştirerek, rekabetin azalmasının iletişim güvenliğini zayıflattığını savundu.

Telegram’a Yönelik Artan Baskılar

Rusya, Ağustos 2025’te Telegram’ın arama özelliğini kısıtladı, Şubat 2026’da ise uygulamanın hızını ciddi biçimde düşürerek bazı bölgelerde erişimi zorlaştırdı. Roskomnadzor, veri trafiğinin yüzde 55’e kadar yavaşlatıldığını açıkladı. 2018’de Telegram’ı engellemeye çalışan Rus yetkililer, teknik yetersizlikler nedeniyle 2020’de kısıtlamaları kaldırmıştı.

Durov, Rusya’nın kullanıcıları devlet destekli mesajlaşma uygulaması Max’e yönlendirme çabasını, gözetim amacı taşıdığı gerekçesiyle eleştirdi. Yetkililer ise Max’in vatandaşlara kamu hizmetlerine erişim sağlayacağını savunuyor.

Fransa’daki Dava ve Uluslararası Baskılar

Ağustos 2024’te Paris yakınlarında gözaltına alınan Durov, çocuk istismarı içeriklerinin dağıtımına yardımcı olmak, kara para aklamak ve kolluk kuvvetleriyle iş birliği yapmamakla suçlandı. 5 milyon euro kefaletle serbest bırakılan Durov’un seyahat yasağı Kasım 2025’te kaldırıldı ancak soruşturma sürüyor. Fransız yetkililerin baskısı sonrası Telegram, Avrupa’daki kolluk taleplerine daha hızlı yanıt vermeye başladı ve 2025 yılında 34 milyondan fazla grup ve kanalı engellediğini açıkladı.

Rusya’da Sosyal Medya Kısıtlamaları Genişliyor

Ukrayna işgali sonrası Rusya, 2022’de Facebook ve Instagram’ı, 2024’te Signal’i, kısmen 2025’te WhatsApp ve Telegram’ı, 2025 sonunda ise Snapchat ve FaceTime’ı kısıtladı. Şubat 2026’da WhatsApp tamamen engellendi. Buna rağmen Telegram, ülkede aylık 90 milyondan fazla kullanıcıya ulaşmaya devam ediyor.

Uzmanlar, Telegram’a yönelik baskının olası yeni seferberlik kararları sonrası protesto endişeleriyle bağlantılı olabileceğini belirtiyor. Engellenen servislerin VPN aracılığıyla erişilebilmesi, kullanımın tamamen durdurulmasını zorlaştırıyor.