Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz: Yapay Zeka ile Kamu Denetiminde Yeni Dönem

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, yapay zeka destekli denetim sistemleriyle vatandaşların kamu denetimine olan algısını iyileştirmeyi hedeflediklerini açıkladı. Bu kapsamda, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen ve kamu kurumlarının denetim faaliyetlerine ilişkin koordinasyonun ele alındığı toplantıya Yılmaz'ın yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Devlet Denetleme Kurulu Başkanı Salih Tanrıkulu ve çeşitli bakanlıkların denetim birimlerinin başkanları katıldı.

Denetim Süreçlerinde Dijital Dönüşüm

Toplantıda, kamu kurumlarının rehberlik, teftiş ve denetim faaliyetlerinin daha etkin yürütülmesi ve bu süreçlerin dijital teknolojilerle desteklenmesi üzerinde duruldu. Devlet Denetleme Kurulu, 2025 yılına ait kamu kurumlarının denetim faaliyetleri hakkında kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi.

Yılmaz, konuşmasında insan odaklı ve vatandaş merkezli kamu hizmeti anlayışıyla denetim sisteminin etkinliğini artırmaya çalıştıklarını belirtti. "Denetim süreçlerinde yapay zeka destekli, düzenli ve etkin sistemlerle vatandaşlarımızdaki denetim algısını iyileştirmeyi amaçlıyoruz," dedi. Bu yaklaşım, yapay zeka destekli denetimle kamu yönetiminde etkinlik artırılması hedefleriyle paralellik göstermektedir.

Koordinasyon ve Güçlü Yönetim

Karar alma süreçlerinin dijital dönüşümle hızlandığını ve koordinasyonun arttığını vurgulayan Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı denetim genelgesiyle kamu yönetiminde etkili denetim ve güçlü yönetim anlayışında yeni bir dönem başladığını ifade etti. Kamu hizmetlerinin verimli, şeffaf ve hesap verebilir şekilde yürütülmesinin önemine işaret ederek, denetim mekanizmalarının verimlilik ve etkinlik sağlamadaki kritik rolüne değindi.

Rehberlik Esaslı Denetim Anlayışı

Yılmaz, denetimin kamu yönetiminin gelişimine güçlü katkılar sunduğunu belirtti. Denetimsizliğin kaynakların verimsiz kullanımı ve düşük kaliteli hizmetlere yol açacağını ifade etti. Ayrıca, piyasa gözetimi, saha denetimi, gıda güvenliği, kayıt dışılıkla mücadele, fiyat denetimi ve sağlık hizmetleri gibi alanlarda kamu denetimine duyulan güvenin önemine dikkat çekti.

Denetim faaliyetlerinin sadece cezalandırma amacı taşımayıp, hatalı uygulamaları önleyici ve gönüllü uyumu teşvik eden rehberlik esaslı bir yaklaşımla sürdürülmesinin gerekliliğini vurguladı. Dijital dönüşümün denetim süreçlerinin etkinliğine olumlu katkı sağladığını ifade etti.

Uluslararası Standartlarla Uyumlu Denetim Mekanizması

Yılmaz, yapay zeka destekli elektronik denetim, veri analitiği, süreç otomasyonu, mobil saha denetimleri ve güvenli veri paylaşımı gibi teknolojilerin risklerin önceden tespiti ve denetimlerin daha hızlı, kapsamlı ve gerçek zamanlı yapılmasını mümkün kıldığını söyledi. Kamu denetim sisteminde dijital teknolojilerle desteklenen, veri temelli ve risk analizine odaklanan, uluslararası standartlarla uyumlu bir denetim mekanizmasının önemini vurguladı.

Kamu Kurumları Denetim Faaliyetleri Raporu

Devlet Denetleme Kurulu tarafından kamu kurumlarının rehberlik, teftiş ve denetim faaliyetlerine ilişkin veriler analiz edilerek kapsamlı bir değerlendirme raporu hazırlandı. Raporda, denetim birimlerinin yapısı, faaliyet raporları, piyasa gözetimi, koordinasyon düzeyi ve denetim sisteminin etkinliğinin artırılmasına yönelik öneriler yer aldı.

Denetim Bilgi Sistemi Faaliyete Geçti

Cumhurbaşkanlığı genelgesi doğrultusunda, Devlet Denetleme Kurulu tarafından denetim faaliyetlerinin takibini sağlayan Denetim Bilgi Sistemi devreye alındı. Bu sistemle, 17 bakanlık başta olmak üzere 100'den fazla denetim biriminin faaliyetleri düzenli olarak izleniyor, yıllık çalışma programları ve raporları analiz edilerek kamu denetim faaliyetleri hakkında genel bir değerlendirme yapılıyor.

2025 yılına ait denetim faaliyetleri kapsamında 103 kurumun toplam 3 bin 223 çalışma verisi sisteme kaydedildi.

Denetimde Öncelikli Konular

Toplantıda denetim birimleri mevzuatı ve teşkilatının güçlendirilmesi, insan kaynağı kapasitesinin artırılması, ortak eğitim ve mesleki standartların oluşturulması, koordinasyon mekanizmalarının iyileştirilmesi ve ortak denetim kültürünün yaygınlaştırılması gibi öneriler değerlendirildi.

Ayrıca, finansal dolandırıcılık, yasa dışı bahis, dijital sahtecilik, siber suçlar, mali suçlar, kaçakçılık ve organize suçlar gibi toplumsal ve sosyal hayatı olumsuz etkileyen alanlarda yapılan denetim çalışmaları da ele alındı. Bu bağlamda, Türkiye Adalet Akademisi'nin yapay zeka destekli eğitim projesi gibi dijital dönüşüm projeleri, kamu denetiminde teknolojinin önemini göstermektedir.