Prof. Dr. Erhan Afyoncu: Güçlü Devletler, Sağlam Müttefiklerle Ayakta Kalacak

Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ) Rektörü Prof. Dr. Erhan Afyoncu, güçlü ordusu, sağlam müttefikleri ve yerleşik yönetim sistemleri olan devletlerin ayakta kalacağını belirtti. Savaş teknolojisinin robotik ve insansız sistemler doğrultusunda evrildiğini söyleyen Afyoncu, merhum Özdemir Bayraktar öncülüğünde Baykar tarafından geliştirilen insansız araçların Türkiye savunma teknolojilerinde önemli bir dönüşüm sağladığını vurguladı.

Türkiye Basın Federasyonu'nun düzenlediği "Anadolu Sohbetleri" programında konuşan Prof. Dr. Afyoncu, Esenler Belediyesi ev sahipliğinde Esenler 15 Temmuz Millet Bahçesi Sadettin Ökten Şehir ve Düşünce Merkezi'nde yapılan kahvaltılı sohbet toplantısında gündemdeki konulara dair değerlendirmelerde bulundu.

Aşırı Şehirleşme ve Doğal Afetler

Afyoncu, doğal afetlerin temel sebeplerinden birinin aşırı ve kontrolsüz şehirleşme olduğunu ifade etti. Sel felaketlerinin ve depremlerin yıkıcı etkilerinin artmasının bu durumla bağlantılı olduğunu söyledi. İstanbul dışındaki Anadolu şehirlerinde de benzer sorunların yaşandığını belirten Afyoncu, Tokat örneğinde nüfus artışıyla birlikte şehirlerin ovaya doğru genişlediğini, 100 yıl önce göl olan yerlerin yerleşime açıldığını anlattı. Bu durumun hem tarım arazilerinin yok olmasına hem de güvenli olmayan zeminlere bina yapılmasına yol açtığını aktardı. Erzurum ve Sivas'ta da benzer problemlerin görüldüğünü dile getirdi.

Eski şehirlerin dönüşümünün zorunlu olduğunu vurgulayan Afyoncu, zamanında elit kesimlerin yaşadığı bölgelerin bugün göç vermiş ve yaşanması güç alanlar haline geldiğini belirtti. Bu alanların tarihi mimariye uygun, güvenli ve alçak katlı yapılarla yeniden inşa edilmesi gerektiğini savundu. Bu sayede hem yaşanabilir alanların artacağı hem de daha güvenli şehirlerin ortaya çıkacağına dikkat çekti.

Nüfus Dağılımı ve Afetlerin Etkisi

Afyoncu, ikinci olarak yaşanabilir kasabalar oluşturulmasının gerekliliğini dile getirdi. Yaklaşık 5 bin nüfuslu kasabalar kurarak köy yaşamının modernize edilmesiyle nüfusun dengeli dağıtılmasının önemine işaret etti. Nüfusun dengesiz dağılımının afetlerin etkisini artırdığına değindi. Büyükşehirlerde nüfus artışının sınırlandırılması gerektiğini, kırsal alanlarda ise nüfus artışının daha kolay sağlanabileceğini belirtti. Örnek olarak Özbekistan'daki yüksek doğurganlık oranını kırsal yaşamın yaygınlığına bağladı. Türkiye'de de kırsal yaşamın yaygın olduğu dönemlerde doğurganlık oranlarının daha yüksek olduğunu ifade etti. 1980'lerde kent-kır nüfusunun eşitlendiğini, bugün ise kent nüfusunun yüzde 90'ları geçtiğini anlattı. Şehir yapısının gözden geçirilmemesi halinde birçok sorunla karşılaşmanın kaçınılmaz olduğunu söyledi.

Afyoncu, dünya genelinde büyük bir kaos ve çatışma dönemine doğru gidildiğini, bunun bir dünya savaşına mı yoksa farklı türde çatışmalara mı dönüşeceğinin belirsiz olduğunu belirtti. Dünya jeopolitiğinin yeniden şekillendiğini, uluslararası düzenin değer ve kurallarının zayıfladığını, devletlerin ve milletlerin geleceğinin belirsizleştiği bir döneme girildiğini ifade etti. Bu ortamda zayıf devletlerin ayakta kalmasının zorlaşacağını, muhtemelen dünya düzeninin yeniden şekilleneceğini ve devlet sayısının artacağını, yeni bölünmelerin yaşanacağını öngördü.

Güçlü Devletlerin Stratejik Avantajları

Prof. Dr. Afyoncu, bu kaotik ortamda sağlam müttefiklere sahip, güçlü ordusu bulunan ve yönetim sistemi oturmuş devletlerin ayakta kalacağını vurguladı. Savaş teknolojisinin robotik ve insansız sistemlere doğru ilerlediğine dikkat çekti. Merhum Özdemir Bayraktar'ı rahmetle anarak, onun öncülüğünde Baykar tarafından geliştirilen insansız araçların Türkiye'nin savunma teknolojilerinde önemli dönüşümler yaşanmasını sağladığını anlattı. Bu gelişmelerin ordunun yapılanmasına da yansıdığını, diğer savunma sanayi şirketleriyle birlikte bütüncül bir ilerleme sağlandığını belirtti. Bu bağlamda, ileri teknoloji silahlar ve insansız hava araçları savaş stratejilerinde kritik rol oynamaktadır.

Kısa pistli gemilerden kalkış yapabilen insansız hava araçlarının başarılı atışları ve hava-hava kabiliyetlerinin bu alanda yeni bir aşamaya geçildiğini gösterdiğini söyledi. Bu tür teknolojik üstünlüklerin, içinde bulunulan belirsiz ve rekabetçi dönemde stratejik avantaj sağladığını belirtti. Ancak sadece silah gücünün yeterli olmadığını, güvenilir ve güçlü müttefik ilişkilerinin savunma kapasitesi kadar önemli olduğunu ifade etti. Türkiye'nin Asya, Avrupa ve Afrika'da güvenilir müttefik sayısını artırmasının devletin dayanıklılığını ve sürekliliğini güçlendireceğini ekledi.

Kentsel Dönüşümde Esenler Örneği

Programda Esenler Belediye Başkanı Mehmet Tevfik Göksu da konuştu. Göksu, konuşmasında "Gördüğünüz alan Türkiye'nin en büyük kentsel dönüşüm alanıdır. Aynı zamanda Türkiye'de kentsel dönüşüm için ilk kazmanın vurulduğu yer de burasıdır" dedi. Esenler Belediyesi olarak kentsel dönüşüm konusunda önemli mesafe kat ettiklerini belirtti.