İleri Teknoloji Silahlar Ukrayna Savaşında Stratejiyi Yeniden Yazıyor

Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin dördüncü yılına yaklaşırken çatışmalar devam ediyor ve barış umutları şimdilik gerçekleşmedi. ABD'nin arabuluculuğunda Abu Dabi'de gerçekleşen barış görüşmeleri somut bir ilerleme sağlamadan sona erdi. Bu şartlar altında, savaşın gidişatını değiştirebilecek gelişmiş silah teknolojileri ne durumda?

Yeni Füze Sistemleri ve Seyir Füzeleri

Her iki taraf da yeni ve bazıları deneysel olan seyir ve balistik füze sistemlerini kullanıyor. Balistik füzeler radarlarca erken tespit edilebilse de seyir füzeleri alçak irtifada uçtukları için fark edilmeleri zorlaşıyor. Ukrayna, ABD yapımı Atacm balistik ve İngiltere-Fransa ortak üretimi Storm Shadow/Scalp seyir füzelerini Rus topraklarına fırlattı. Ukrayna, yerli savunma sanayisini hızlandırarak derin stratejik hedeflere saldırmak için ağırlıklı olarak uzun menzilli insansız hava araçları (İHA) kullanıyor.

BBC savunma muhabiri Jonathan Beale'e göre, Ukrayna savaş hattı 1000 kilometreden uzun olmasına rağmen toprak kayıplarını durdurmak için Rusya'nın savaş ekonomisini hedef alan saldırılar gerçekleştiriyor.

Ukrayna'nın Yerli Füze Gelişimi: Flamingo

Ukraynalı Fire Point şirketi tarafından geliştirilen Flamingo seyir füzesi, yerli üretimde önemli bir adım olarak görülüyor. 3000 kilometrelik menzili, saatte 900 kilometre hız ve 1150 kilogram savaş başlığı taşıma kapasitesi bulunuyor. Bu özellikler, ABD yapımı Tomahawk füzesine benzer nitelikte. Ukrayna, Flamingo'yu istediği hedeflere özgürce ateşleyebiliyor ve bu konuda Batılı müttefiklerinin kısıtlamalarından etkilenmiyor. Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Flamingo'yu ülkesinin en başarılı füzelerinden biri olarak tanımladı.

Öte yandan Rusya da menzili 5500 kilometreye ulaşan ve saniyede 2,5-3 kilometre hızla seyreden Oreşnik adlı yeni bir füze geliştirdi. Bu füze, Kasım 2024'te Dinyeper bölgesinde ve Ocak 2026'da Lviv'de kullanıldı. Füzenin savaş başlığı iniş sırasında birkaç roket parçasına ayrılarak ardışık patlamalar oluşturuyor.

Hava Kuvvetlerinde F-16 ve Sukhoi Uçakları

Ukrayna, NATO ülkeleri Belçika, Danimarka, Hollanda ve Norveç'ten taahhüt edilen yaklaşık 90 F-16 uçağının yarısını teslim aldı. F-16'lar çok yönlü ve güncel silahları taşıyabilen uçaklar. Ukrayna'nın eski Sovyet yapımı MiG-29'larına kıyasla büyük bir gelişme olarak kabul ediliyor. Ukraynalı pilotlar, F-16'nın kullanımını yüksek başarıyla sürdürüyor; örneğin Aralık 2024'te bir pilot altı Rus seyir füzesini düşürdü.

Rusya'nın hava gücü ise Su-30, Su-34, Su-35 ve geliştirme aşamasındaki Su-57 savaş uçaklarından oluşuyor. Bu uçaklar uzun menzilli füzeler ve modern radarlarla donatıldı. Ancak Rus uçakları, Patriot gibi Batılı hava savunma sistemleri nedeniyle Ukrayna topraklarına derinlemesine girmekte çekiniyor. Genellikle uzun menzilli füze ve uçan bombalarla saldırılar düzenleniyor.

İnsansız Hava Araçları (İHA) ve Savaşta Yeni Dinamikler

Savaşta İHA'lar gözetleme, hedef belirleme ve kamikaze silahları olarak yaygın şekilde kullanıldı. Ukrayna, dünyada insansız sistemlerin geliştirilmesinde öncü konumda ve yıllık yaklaşık dört milyon İHA üretmesi bekleniyor. 2025'teki Örümcek Ağı Operasyonu'nda 110'dan fazla Ukrayna yapımı İHA Rusya'ya sızarak 40'tan fazla stratejik hedefe saldırdı. Ayrıca FP-1 ve FP-2 gibi ucuz ve hızlı üretilen İHA'lar cephelerde ve denizde etkili kullanılıyor.

Rusya da İHA üretimini artırıyor ve yeni bir komutanlık olan İnsansız Sistemler Kuvvetleri'ni kurdu. Kamikaze tarzı İHA'lar, özellikle Geran modeliyle uzun menzilli saldırılar gerçekleştiriliyor. 2025 yazından sonbaharına kadar günde ortalama 175 Şahed tipi İHA fırlatıldı.

Ancak İHA'ların bağlantı sorunları da var. Uydu bağlantısına bağımlı olanlar için Elon Musk, Rusların Starlink uydularını saldırılarda kullanmasını engellemek için çaba gösterdi ve Ukraynalı yetkililer bunu etkili buldu.

Gelecekte Yapay Zeka ve Otonom Sistemler Rolü

Yapay zeka, Ukrayna-Rusya arasında yeni bir teknoloji yarışının cephesini oluşturuyor. Ukrayna Savunma Bakanı Mikhailo Fedorov, yapay zekanın cephede durumu değiştirebileceğini belirtti ancak henüz etkili bir yapay zeka tabanlı silah yok. Kremlin ise otonom hedefleme ve yapay zekaya sahip İHA'lar geliştiriyor.

Bu haber BBC gazetecileri tarafından hazırlanmış olup, yapay zekanın çeviri desteğiyle pilot proje kapsamında yayımlanmıştır.