Avrupa Parlamentosu Yapay Zeka Eğitiminde Telif Haklarını Güçlendirecek Önerileri Benimseyerek Sanatçıları Koruma Çağrısı Yaptı
Avrupa Parlamentosu, yapay zeka eğitiminde telif haklarını güçlendirmek için kalıcı çözümler ve şeffaflık önerdi. Sanatçılar için adil ücretlendirme ve koruma çağrısı yapıldı.
Avrupa Parlamentosu, 10 Mart 2026 Sal31 g fcn fc, yapay zeka (YZ) teknolojilerinin e1fitiminde kullan31lan telifli eserlerin korunmas31 i e7in kal31c31 e7 f6z fcmler geli5ftirilmesi gerekti1fini belirten bir dizi tavsiye kararl31 kabul etti. Bu ad31m, sanat e731lar ve hak sahipleri taraf31ndan g fcn e7l fc bir siyasi destek olarak de1ferlendiriliyor. Bu karar, dijital platformlarda telif haklar31n31n korunmas31 ile ilgili artan endi5feleri de yans31t31yor.
YZ Sistemlerinde Telif Haklar31n31n Uygulanmas31 ve Avrupa Sicili d6nerisi
Parlamentonun Hukuk 305fleri Komitesi taraf31ndan haz31rlanan raporda, AB genelinde eri5fime sunulan t fcm yapay zeka sistemlerinde Avrupa Birli1fi telif hakk31 hukukunun ge e7erli olmas31 talep edildi. Raporda, Avrupa Birli1fi Fikri M fclkiyet Ofisi (EUIPO) b fcnyesinde, YZ modellerinin e1fitiminde kullan31lan t fcm telifli eserlerin ve kullan31m31na izin vermeyen sanat e731lar31n listelenece1fi bir Avrupa sicilinin olu5fturulmas31 f6nerildi.
Ayr31ca, 5firketlerin e1fitim verisi toplamak amac31yla tarad31klar31 internet sitelerini a e731klama zorunlulu1fu getirilmesi gerekti1fi vurguland31. Milletvekilleri, bu 5feffafl31k y fck fcml fcl fc1f fcn yerine getirilmemesinin telif hakk31 ihlali say31labilece1fi ve YZ 5firketlerinin hukuki yapt31r31mlarla kar5f31la5fbilece1fi uyar31s31nda bulundu.
Almanya d6rne1fi ve Telifli Materyalin Adil dccretlendirilmesi
Almanya'da OpenAIf7nin 5fark31 s f6zleri i e7in telif f6demesi gereken emsal bir karar bulunuyor. Avrupa Parlamentosu fcyeleri, AB'nin gayrisafi yurti e7i has31las31n31n yakla5f31k y fczde 7'sini olu5fturan yarat31c31 sekt f6r fc korumak ad31na, telifli materyalin adil bi e7imde fcretlendirilmesi gerekti1fini belirtti.
Rapor hakk31nda g f6r fcs fcn fcn a e731klayan AP fcyesi Axel Voss, ocak ay31nda yapt311f31 de1ferlendirmede, " dcretken yapay zeka hukuk devletinin kurallar31 d315f31nda e7al315fmamal31. Telifli eserler YZ sistemlerinin e1fitiminde kullan31l31yorsa, yarat31c31lar 5feffafl31k, hukuki kesinlik ve adil tazminat hakk31na sahiptir" ifadelerini kulland31.
Yarat31c31 Sekt f6r Temsilcilerinin G f6r fcs fleri
Avrupa Besteci ve S f6z Yaz e1r31 30ttifak31 (ECSA) genel sekreteri Marc du Moulin, Euronews Nextf7e verdi1fi r f6portajda, mevcut AB kurallar31 e7er e7evesinde, bir yarat31c31 haklar31n31 sakl31 tutmad311f31 s fcrece 5firketlerin metin ve veri madencili1fi yoluyla 5f yapay zeka e1fitimi dahil5f telifli materyalleri kullanabildi1fini belirtti.
Yarat31c31 sekt f6r kurulu5flar31 aras31nda raporun kabul fcn f, Parlamentonun yarat31c31 haklar31 lehine kararl31 bir tav31r sergilemesi olarak de1ferlendirdi. GESAC Genel M fcd fcr fc Adriana Moscoso del Prado, "Bu oylama, AB d fczeyinde konunun f6neminin artmas31na katk31 sa1fl31yor. 30novasyon, adalet ve k fclt fcr fcl egemenlik birlikte y fcr fcmelidir" dedi.
Moscoso del Prado, YZ sistemlerinin e1fitiminde kullan31lan eserler i e7in yarat31c31lar31n fcret almas31n31 g fcvence alt31na alacak lisanslama piyasas31 e7a1fr31s31n31 destekledi. Creativity Works! koalisyonu ba5fkan31 Ann Becker ise, YZ 5irketlerinin sanatsal eserleri izinsiz kullanmas31na kar5f31 mevcut mevzuat31n uygulanmas31n31n 5art oldu1funu savundu.
Mevcut Kurallar31n Uygulanmas31 ve Sekt f6r fcn Endi5feleri
Sanat e731 f6rg fctleri, "Yapay Zeka Yasas31"n31n sanat e731lar31 korumada yetersiz oldu1funu belirtti. d f6nceli1fin, mevcut korumalard31 zay3flatabilecek yasal de1fi5fiklikler yerine, y fcr fcl fckteki kurallar31n tam uygulanmas31 olmas31 gerekti1fi vurgulad31lar.
Bilgisayar ve 30leti5fim End fcstrisi Birli1fi (CCIA) ise, sanat e731lar31n eserlerinin YZ e1fitimi i e7in kullan31lmadan f6nce f6nceden izin al31nmas31 5art31n31n, e7ok say31da sekt f6rde faaliyet g f6steren 5firketler i e7in "uyum vergisi"ne d f6n fcbilece1fi g f6r fc5f fcn fc payla5ft31. d6zellikle b fcy fck yay31nevleriyle karma5f31k lisans anla5fmalari m fczakere etmenin zorluklar31na dikkat e7ekildi.
CCIA, odak noktas31n31n AB Yapay Zeka Yasas31 ve Telif Hakk31 Direktifi de dahil olmak fczere mevcut mevzuat31n daha etkin uygulanmas31 olmas31 gerekti1fini belirtti. CCIAf7n fcn YZ politika sorumlusu Boniface de Champris, "Bug fcnki ba1flay31c31 olmayan rapor, yenilik e7ilere yanl315f mesaj veriyor ve Avrupa'n31n dijital rekabet g fcc fcn fc zay3flatma riski ta5f31yor" dedi.
Sanat e731lar31n Haklar31n31n Netle5fmesi Gerekiyor
Yarat31c31 gruplar, mevcut kurallar31n sanat e731lara, eserlerinin yapay zeka e1fitimi i e7in kullan31lmas31n31 reddetme konusunda net bir yol sunmad311f31n31 daha f6nce Euronews Nextf7e a e731klam315ft31. Bu durum, dijital telif haklar31n31n korunmas31 konusunda daha kapsaml31 yasal e7al315fmalar yap31lmas31 gereklili1fine i5faret ediyor.
Ufuk Tekin
Haber Editörü
Deneyimli haber editörü ve yazar.