146 Yıllık Mekke ve Medine Fotoğrafları Yapay Zeka ile Canlandırıldı

2006 yılında gün yüzüne çıkan ve büyük ilgi gören "Sultan 2. Abdülhamid Han’ın Yıldız Albümleri’nden Mekke ve Medine" koleksiyonu, tarihsel değerini korumaya devam ediyor. Albay Sadık Bey'in 1880 yılında çektiği bu fotoğraflar, Osmanlı mirasının günümüze ulaşan nadir görsel belgeleri arasında yer alıyor. Turkiyegazetesi.com.tr ekibi, bu 146 yıllık kareleri yapay zeka teknolojisiyle renklendirerek yeniden hayat verdi.

Osmanlı Döneminden Kayıp Yapılar

Sultan 2. Abdülhamid Han’ın Albay Sadık’a çektiirdiği Mekke ve Medine’nin ilk fotoğrafları, 2006'da Yitik Hazine Yayınları tarafından yayımlandı. Fotoğraflarda, Osmanlı padişahlarının Mekke ve Medine'de yaptırdığı, günümüzde çoğu yok olmuş eserler yer alıyor. Bu eserler arasında 1800-1801’de 3. Selim tarafından yaptırılan Fülfül Kalesi, 1806 tarihli Hind Kalesi ve 1781-1783 yılları arasında Sultan 1. Abdülhamid Han tarafından Mekke’yi dış saldırılardan korumak için inşa edilen ancak 2002’de yıkılan Ecyad Kalesi dikkat çekiyor.

Yapay zeka ile renklendirilen fotoğraflarda, Ecyad Kalesi ve Kâbe ihtişamıyla gözler önüne seriliyor. Ayrıca, Mekke’de yüksek maliyetle inşa edilen Hamidiye Kışlası ve Türk dağı bitişiğindeki Gayretiye Kışlası gibi yapılar da albümde yer alıyor. Gayretiye Kışlası, 2. Mahmut döneminde tepe üzerinde yükselerek dönemin mimari anlayışını yansıtıyor.

Diğer Tarihi Detaylar ve Albüm Düzeni

Albüme, Efendimizin annesi ve eşi Hazreti Hatice’nin Cennetü’l Mualla Mezarlığı’ndaki türbelerinin fotoğrafları da dahil edilmiştir. Albümde Mekke ve Medine'yi gösteren bir harita ile başlayan fotoğraflı bölüm, panoramik olarak dijital ortamda birleştirilen Mekke’den 6, Medine’den 12 fotoğrafla sona eriyor.

Albümdeki bazı önemli bilgiler şöyle:

• Medine’de Mescid-i Nebevi’nin inşasında kaliteli malzemeler kullanılmış ve Türk çinileri tercih edilmiştir.
• Kâbe, sel baskınları sonrası Sultan 4. Murat, Sultan 2. Mustafa ve Sultan Mehmed Reşad tarafından onarılmıştır.
• Kanuni Sultan Süleyman döneminde Mekke’ye ilk medreseler yaptırılmış ve planları Mimar Sinan’a çizdirilmiştir.
• Osmanlılar, bölgede yaşanan su sıkıntısını gidermek için önemli çalışmalar yapmış, Arafat’taki Ayn-i Zübeyde kuyularından Mekke’ye uzanan su yollarını genişletip tamir ettirmiştir.
• Kanuni’nin kızı Mihrimah Sultan, su yolunun tamiri için 50 bin altın göndererek 1573’te tamamlanan tamiratın açılışını gerçekleştirmiştir.

Mekke’de Osmanlı Mirasına Karşı Modern Projeler

Osmanlı Devleti, Mekke’de Kâbe’den daha yüksek yapıların inşasına kesinlikle izin vermemiştir. Bu yaklaşım, Kâbe’ye duyulan derin saygı ve tevazu anlayışından kaynaklanmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu’nun sona ermesinin ardından 1924’te Mekke, Suudi Arabistan yönetimine geçmiştir.

Günümüzde Mekke ve çevresinde yaklaşık 12 milyon metrekarelik bir gelişim projesi planlanmaktadır. 2025 yılında Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman tarafından açıklanan "King Salman Gate" projesi, Mescid-i Haram’ı içine almakta ve Kâbe’nin çevresini sivri uçlu dev kulelerle çevirmektedir. Bu proje, geçen yıl geniş yankı uyandırmış ve "Mekke’nin kalbine hançer" olarak nitelendirilmiştir.

Yapay zeka yöntemiyle renklendirilen Beytüddin Hükümet Konağı ve Osmanlı askerlerinin fotoğrafları da albümde yer alıyor, geçmişin izlerini günümüze taşımaya devam ediyor.