350 Şirketin Anketi: Yapay Zeka Yatırımları İşten Çıkarmada Finansal Avantaj Sağlamadı

Yapay zekanın iş dünyasında yaratacağı dönüşümle ilgili tartışmalar sürerken, 350 büyük şirketin çalışanlarını azaltıp yapay zekaya yatırım yapmasının beklenen finansal faydayı sağlamadığına dair önemli bir araştırma yayımlandı.

Gartner’ın Anket Sonuçları

Danışmanlık ve araştırma şirketi Gartner tarafından gerçekleştirilen anket, yıllık geliri en az 1 milyar dolar olan küresel 350 şirket yöneticisinin görüşlerini içeriyor. Katılımcıların %80’i, yapay zeka ve otonom teknolojilere yatırım yapabilmek için personel sayısını azalttıklarını itiraf etti. Ancak, yöneticilerin büyük bir kısmı bu yatırımların gerçek faydasını önceden kestiremediğini belirtti. Araştırmaya göre pek çok firma, somut sonuçlardan çok "otomasyon vaadi"ne yatırım yapmış oldu.

Finansal Getiride Anlamlı Fark Yok

Gartner’ın verilerine göre, çalışan sayısını azaltarak yapay zekaya yönelen şirketler ile mevcut çalışanlarını koruyanlar arasında finansal kazanç açısından kayda değer bir fark gözlenmedi. Başka bir ifadeyle, personel yerine yapay zekayı koymaya çalışan firmalar beklenen ekonomik avantajı elde edemedi.

Fortune dergisi, bu sürecin şirketlerin sadece çalışanlarını değil, aynı zamanda kurumsal bilgi birikimi ve çalışan bağlılığını da kaybetmelerine yol açabileceğine dikkat çekiyor.

MIT Araştırmasıyla Paralellik

Sonuçlar, geçen yıl Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) tarafından yapılan ve yapay zeka kullanan şirketlerin çoğunda anlamlı gelir artışı gözlenmediğini ortaya koyan araştırmayla paralellik gösteriyor. Ancak uzmanlar, tüm yapay zeka yatırımlarının başarısız olacağı görüşünde değil.

Gartner analisti Helen Poitevin, bazı yöneticilerin attığı sert adımların şirketleri tamamen yeniden yapılandırmaktan çok yapay zekayı test etmeye yönelik olduğunu ifade ediyor. Ona göre birçok firma, uzun vadeli dönüşümden ziyade sınırlı ölçekte deneme süreci yürütüyor.

Başarılı Şirketler İnsan Kapasitesini Artırıyor

Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri, yapay zekayı çalışanların yerine koymak yerine onları desteklemek amacıyla kullanan şirketlerin daha başarılı sonuçlar elde etmesi oldu. Gartner, bu yaklaşıma "insan kapasitesini artırma" modeli adını veriyor. Bu yöntemde firmalar, işten çıkarma yerine çalışanların verimliliğini artıracak yapay zeka araçlarını tercih ediyor.

Ancak bu stratejinin de bazı zorlukları bulunuyor. Önceki araştırmalar, çalışanların önemli bir bölümünün şirket içi yapay zeka araçlarını kullanmaya mesafeli yaklaştığını gösterdi. Bazı anketler, çalışanların %54’ünün şirketlerin sunduğu yapay zeka çözümlerini kullanmaktan kaçındığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, bunun nedenleri arasında güven eksikliği, hata yapma korkusu, gözetim endişeleri ve iş kaybı korkusunu gösteriyor.